03 Οκτωβρίου, 2007
02 Οκτωβρίου, 2007
ΚΛΕΙΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ "ΝΥΧΤΟΚΑΜΑΤΙΑΡΗ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ"
ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΤΕΩΣ
Αυτό που θέλω το απαιτώ
αυτό που θέλω είναι απλό
το πιο απλό
το ένα
ΜποΣτοΠελ
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΣΥΡΣΗ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
"Λαός που δεν γνωρίζει την ιστορία του είναι καταδικασμένος να εκλείψη"
Κ@ρλ Μ@ρξ
"Ιστορία μου, αμαρτία μου
πάθος μου μεγάλο
είσ' αρρώστια μου μες τα στήθεια μου
και πώς να σε βγάλω"
Γιώργος Ψυχογιός
΄Οταν χτυπάμε κάποιον που έχει υποστεί ήδη κάποια έστω τακτική ήττα, δεν αποδεικνύουμε παλληκαριά. Η παροιμία "δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται" αυτό δηλώνει. Κάποιος πλησίασε κάποτε ένα άνθρωπο πεσμένο στο έδαφος στο κέντρο της Αθήνας, που τον ξυλοφόρτωνε το πλήθος. "Γιατί τον βαράτε;" ρώτησε. "Ειναι ο Παπαδόπουλος" του απάντησαν. Τότε έδωσε και αυτός μια κλωτσιά φωνάζοντας με μένος: "Μπισκότα είναι αυτά που φτειάχνεις, ρε;"
Δεν μπορώ όμως να αποφύγω τον πειρασμό να παραθέσω κάποιες γενικότερες σκέψεις μου στό πρόβλημα, για το οποίο νομίζω ότι δόθηκε μιά νικηφόρα - προς ώρας - μάχη, από αυτούς που προσπάθησαν να ματαιώσουν την εισαγωγή αυτού του βιβλίου στην βασική εκπαίδευση:
Κατ' αρχήν μερικά συμπεράσματα:
Πρώτο Συμπέρασμα:
- Για τον Έλληνα η εκπαίδευση (που ίσως να μην ταυτίζεται πλήρως με την έννοια της παιδείας) είναι κυρίαρχο πρόβλημα. Αυτό το ζήσαμε σε όλους τους γεωγραφικούς χώρους και όλες τις ιστορικές εποχές. Αέναη ήταν η αγωνία του Έλληνα για τη μάθηση. Ο ίδιος ο αυτοκαθορισμός του περνάει μέσα από αυτή. Ξεκινώντας από το "Έλληνες, οι της Ελληνικής Παιδείας μετέχοντες" των κλασσικών φιλοσόφων, έως το "μάθε παιδάκι μου γράμματα, να γίνης άνθρωπος" της γερόντισας στο απομακρυσμένο χωριό. Η μάθηση είναι τελικά για τον Έλληνα τα συστατικό του στοιχείο, που προέχει όλων των άλλων.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός γκρέμισε με μια βαριοπούλα τον τρούλο του καθεδρικού ναού της Χειμάρας, όταν του είπαν οι γραικοί ότι δεν έχουν τούβλα να φτειάξουν σχολεία, έχοντας αρχίσει να μιλάνε τούρκικα. "Πάρτε τούβλα ρε" τους είπε, βάζοντας την Γλώσσα πάνω από όλα.
Θυμάμαι ακόμα τον αγώνα που έκαναν από την περίοδο της δικτατωρίας και οι έλληνες εργάτες στο Βερολίνο, για να μάθουν τα παιδιά τους ελληνικά. Κανένα άλλο πολιτικό ή κοινωνικό αίτημα δεν τους συγκίνησε τόσο, όσο το σχολικό πρόβλημα. Τα φιλαράκια, που μετά το σκληρό οκτάωρο τρέχανε μέσα στα χιόνια για να μάθουν τα παιδιά τους ελληνικά, δεν ήτανε ούτε στελέχια, ούτε κατείχαν θεωρίες. Συχνά δεν ξέρανε να γράψουνε ούτε το όνομά τους, είχανε όμως τον Οίστρο της Γλώσσας, κάτι περισσότερο από γραμμένη επιταγή και υποθήκη στον γεννετικό τους κώδικα. Η ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΜΑΣ. Ένα θέμα τεράστιας σημασίας, στο οποίο με ειδικό σημείωμα σύντομα θα επανέλθω. Τα δεκάδες σχολεία που διδάσκεται η Ελληνική στη Γερμανία αποτελούν μετάλλιο τιμής στα στήθη των απλών αυτών ανθρώπων. Του Άγγελου, του Γιώργου, του Παναγιώτη.
Αλλά και απόλες τις κινητοποίησεις που έγιναν κατά την προήγουμενη περίοδο διακυβέρνησης, οι μεγαλύτερες, οι εντονότερες και οι πλέον εμπεριστατωμένες αφορούσαν την παιδεία. Ιδιαίτερα ο λόγος και ο αντίλογος, που αναπτύχθηκαν, με αναφορά τα νέα σχολικά εγχειρίδια, χαρακτηρίστηκαν από σοβαρότατο επίπεδο επιχειρηματολογίας. Η αμφισβήτηση υποχρέωσε την εξουσία να εγκαταλήψη τους λεονταρισμούς και τις φοβέρες, και την έσυρε σ' ένα δικό της τεραίν. Αυτό των επιχειρημάτων και της ανάλυσης. Η ποιότητα που επιβλήθηκε σ' αυτή τη διαδικασία, με τη συμμετοχή ανθρώπων που διαθέτουν πνευματικότητα, κύρος, διεισδητικότητα, πρωτοτυπία και σε τελευταία ανάλυση άποψη με τη σημασία της λέξης, φρονώ ότι πέτυχε ακριβώς τα αντίθετα από τα αρχικά επιδιωκόμενα: Αντι για άμβλυνση, όξυνση της ιστορικής ετοιμότητας στον τομέα της μνήμης. Άντί τον εκτροχιασμό στη βία, ύψωση της αντιπαράθεσης στη σφαίρα των ουσιαστικών επιχειρημάτων και αντεπιχειρημάτων. Αντί των υποβιβασμό της προβληματικής στα κοματοσκυλικά χαρακώματα, ανάπτυξη μιας αντιπαράθεσης, που προάγει τα κοινωνικά ενδιαφέροντα προς τη μόρφωση. Με μια λέξη: καλλιέργεια πολιτικής κουλτούρας, έστω με το στανιό.
Δεύτερο συμπέρασμα
Στη σημερινή φάση, που φθίνουν αξίες και οράματα (αλλά ταυτόχρονα και τα ιδεολογήματα και οι ονειρώξεις) και ο λαός μοιάζει να στριμώχνεται στο περιθόριο, χάνοντας τη δομική συνοχή του στο χείμαρρο του παγκοσποιημένου χυλού. Στη σημερινή φάση που ο λαός μοιάζει να στερείται μια συγκροτημένη πνευματική ηγεσία, παρακολουθώντας τη στιγνή επιβολή της φόρμας πάνω στο περιεχόμενο με την φούσκα της επικοινωνιολογίας, ως βάσης του πολιτικώς δραν, τη στιγμή που του έχει επιμεριστεί ο ρόλος του μούτσου στο πλοίο των τρελλών, για δες.....!!!. Νάσου που αυτό, που ονόμασε ο αδικοδολοφονημένος Νίκος Βεργίδης (άχ ρε Θανασάκη πόσο μας λείπεις) "λαϊκά αντανακλαστικά" σκάει μύτη και βάζει στην κουβέρτα το γραμμόφωνο να παίζη το "Υπάρχω" του Στελάρα.
- Η κυβέρνηση δεν μασάει, θα φωνάξη η κ. Γιαννάκου.
- Ρε μπάς και σου έπεσε η μασέλα στη θάλασσα, θα τη ρωτήση ο Μανωλιός, ο οποίος έχοντας κατανοήσει τι εστί σκυλόψαρο, προμηθεύτηκε τσίγκινο σωβρακάκι.
- Άσχημες βάρδιες, κακός ύπνος και μαλάρια, θα παραπονεθή στη συνέχεια ο κ. Πολύδωρας. "Ποινή εκτίω".
Κάπου μέσα από τις ναυαγοσωστικές λέμβους θα ακουστεί μετά και η φωνή του Ευριπίδη: " Ένα μαχαίρι έχω γω στη ζώνη μου κρυμένο..."
Σίγουρα μετά τό ναυάγιο ο κυβερνήτης σώθηκε γραπωμένος σε κάποιο σαπιοκάταρτο δύο ψήφων. Ζήτησε να δή τον μεγαλοδύμο πρόεδρο της τριμερούς επιτροπής, για να τον ευχαριστήση. Η γραμματέας του το αρνήθηκε, γιατί αυτός έπαιζε ναυμαχία με κάποιους της Μπίλντερμπεργκ.
Χαμογέλασε ειρωνικά βλέποντας στην έξοδο το Γέρο του Μωριά να πουλάη εξοπλισμό πυρόσβεσης. Θα του κοβόταν το γέλιο βέβαια αν αντιλαμβανόταν ότι όταν έκαψαν το κάθισμα του Γέρου, αυτός έκανε σκαμνάκι τον Μέττερνιχ.
Ναι φίλε. Μάθαμε να μασάμε, συνηθήσαμε να καταπίνουμε.
Όμως όχι τα πάντα.
Όχι στη μάθηση. Εκεί μπορούμε.
Και θα μπορούμε πάντα.
Δεν μπορώ όμως να αποφύγω τον πειρασμό να παραθέσω κάποιες γενικότερες σκέψεις μου στό πρόβλημα, για το οποίο νομίζω ότι δόθηκε μιά νικηφόρα - προς ώρας - μάχη, από αυτούς που προσπάθησαν να ματαιώσουν την εισαγωγή αυτού του βιβλίου στην βασική εκπαίδευση:
Κατ' αρχήν μερικά συμπεράσματα:
Πρώτο Συμπέρασμα:
- Για τον Έλληνα η εκπαίδευση (που ίσως να μην ταυτίζεται πλήρως με την έννοια της παιδείας) είναι κυρίαρχο πρόβλημα. Αυτό το ζήσαμε σε όλους τους γεωγραφικούς χώρους και όλες τις ιστορικές εποχές. Αέναη ήταν η αγωνία του Έλληνα για τη μάθηση. Ο ίδιος ο αυτοκαθορισμός του περνάει μέσα από αυτή. Ξεκινώντας από το "Έλληνες, οι της Ελληνικής Παιδείας μετέχοντες" των κλασσικών φιλοσόφων, έως το "μάθε παιδάκι μου γράμματα, να γίνης άνθρωπος" της γερόντισας στο απομακρυσμένο χωριό. Η μάθηση είναι τελικά για τον Έλληνα τα συστατικό του στοιχείο, που προέχει όλων των άλλων.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός γκρέμισε με μια βαριοπούλα τον τρούλο του καθεδρικού ναού της Χειμάρας, όταν του είπαν οι γραικοί ότι δεν έχουν τούβλα να φτειάξουν σχολεία, έχοντας αρχίσει να μιλάνε τούρκικα. "Πάρτε τούβλα ρε" τους είπε, βάζοντας την Γλώσσα πάνω από όλα.
Θυμάμαι ακόμα τον αγώνα που έκαναν από την περίοδο της δικτατωρίας και οι έλληνες εργάτες στο Βερολίνο, για να μάθουν τα παιδιά τους ελληνικά. Κανένα άλλο πολιτικό ή κοινωνικό αίτημα δεν τους συγκίνησε τόσο, όσο το σχολικό πρόβλημα. Τα φιλαράκια, που μετά το σκληρό οκτάωρο τρέχανε μέσα στα χιόνια για να μάθουν τα παιδιά τους ελληνικά, δεν ήτανε ούτε στελέχια, ούτε κατείχαν θεωρίες. Συχνά δεν ξέρανε να γράψουνε ούτε το όνομά τους, είχανε όμως τον Οίστρο της Γλώσσας, κάτι περισσότερο από γραμμένη επιταγή και υποθήκη στον γεννετικό τους κώδικα. Η ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΜΑΣ. Ένα θέμα τεράστιας σημασίας, στο οποίο με ειδικό σημείωμα σύντομα θα επανέλθω. Τα δεκάδες σχολεία που διδάσκεται η Ελληνική στη Γερμανία αποτελούν μετάλλιο τιμής στα στήθη των απλών αυτών ανθρώπων. Του Άγγελου, του Γιώργου, του Παναγιώτη.
Αλλά και απόλες τις κινητοποίησεις που έγιναν κατά την προήγουμενη περίοδο διακυβέρνησης, οι μεγαλύτερες, οι εντονότερες και οι πλέον εμπεριστατωμένες αφορούσαν την παιδεία. Ιδιαίτερα ο λόγος και ο αντίλογος, που αναπτύχθηκαν, με αναφορά τα νέα σχολικά εγχειρίδια, χαρακτηρίστηκαν από σοβαρότατο επίπεδο επιχειρηματολογίας. Η αμφισβήτηση υποχρέωσε την εξουσία να εγκαταλήψη τους λεονταρισμούς και τις φοβέρες, και την έσυρε σ' ένα δικό της τεραίν. Αυτό των επιχειρημάτων και της ανάλυσης. Η ποιότητα που επιβλήθηκε σ' αυτή τη διαδικασία, με τη συμμετοχή ανθρώπων που διαθέτουν πνευματικότητα, κύρος, διεισδητικότητα, πρωτοτυπία και σε τελευταία ανάλυση άποψη με τη σημασία της λέξης, φρονώ ότι πέτυχε ακριβώς τα αντίθετα από τα αρχικά επιδιωκόμενα: Αντι για άμβλυνση, όξυνση της ιστορικής ετοιμότητας στον τομέα της μνήμης. Άντί τον εκτροχιασμό στη βία, ύψωση της αντιπαράθεσης στη σφαίρα των ουσιαστικών επιχειρημάτων και αντεπιχειρημάτων. Αντί των υποβιβασμό της προβληματικής στα κοματοσκυλικά χαρακώματα, ανάπτυξη μιας αντιπαράθεσης, που προάγει τα κοινωνικά ενδιαφέροντα προς τη μόρφωση. Με μια λέξη: καλλιέργεια πολιτικής κουλτούρας, έστω με το στανιό.
Δεύτερο συμπέρασμα
Στη σημερινή φάση, που φθίνουν αξίες και οράματα (αλλά ταυτόχρονα και τα ιδεολογήματα και οι ονειρώξεις) και ο λαός μοιάζει να στριμώχνεται στο περιθόριο, χάνοντας τη δομική συνοχή του στο χείμαρρο του παγκοσποιημένου χυλού. Στη σημερινή φάση που ο λαός μοιάζει να στερείται μια συγκροτημένη πνευματική ηγεσία, παρακολουθώντας τη στιγνή επιβολή της φόρμας πάνω στο περιεχόμενο με την φούσκα της επικοινωνιολογίας, ως βάσης του πολιτικώς δραν, τη στιγμή που του έχει επιμεριστεί ο ρόλος του μούτσου στο πλοίο των τρελλών, για δες.....!!!. Νάσου που αυτό, που ονόμασε ο αδικοδολοφονημένος Νίκος Βεργίδης (άχ ρε Θανασάκη πόσο μας λείπεις) "λαϊκά αντανακλαστικά" σκάει μύτη και βάζει στην κουβέρτα το γραμμόφωνο να παίζη το "Υπάρχω" του Στελάρα.
- Η κυβέρνηση δεν μασάει, θα φωνάξη η κ. Γιαννάκου.
- Ρε μπάς και σου έπεσε η μασέλα στη θάλασσα, θα τη ρωτήση ο Μανωλιός, ο οποίος έχοντας κατανοήσει τι εστί σκυλόψαρο, προμηθεύτηκε τσίγκινο σωβρακάκι.
- Άσχημες βάρδιες, κακός ύπνος και μαλάρια, θα παραπονεθή στη συνέχεια ο κ. Πολύδωρας. "Ποινή εκτίω".
Κάπου μέσα από τις ναυαγοσωστικές λέμβους θα ακουστεί μετά και η φωνή του Ευριπίδη: " Ένα μαχαίρι έχω γω στη ζώνη μου κρυμένο..."
Σίγουρα μετά τό ναυάγιο ο κυβερνήτης σώθηκε γραπωμένος σε κάποιο σαπιοκάταρτο δύο ψήφων. Ζήτησε να δή τον μεγαλοδύμο πρόεδρο της τριμερούς επιτροπής, για να τον ευχαριστήση. Η γραμματέας του το αρνήθηκε, γιατί αυτός έπαιζε ναυμαχία με κάποιους της Μπίλντερμπεργκ.
Χαμογέλασε ειρωνικά βλέποντας στην έξοδο το Γέρο του Μωριά να πουλάη εξοπλισμό πυρόσβεσης. Θα του κοβόταν το γέλιο βέβαια αν αντιλαμβανόταν ότι όταν έκαψαν το κάθισμα του Γέρου, αυτός έκανε σκαμνάκι τον Μέττερνιχ.
Ναι φίλε. Μάθαμε να μασάμε, συνηθήσαμε να καταπίνουμε.
Όμως όχι τα πάντα.
Όχι στη μάθηση. Εκεί μπορούμε.
Και θα μπορούμε πάντα.
01 Οκτωβρίου, 2007
ΚΑΠΟΙΑ ΠΑΛΙΑ ΜΠΑΛΑΝΤΑ
ΜΟΙΡΑ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Η ΦΩΤΙΑ
Την τελευταία νάρκη
άσε να σκάση απόψε στην καρδιά σου
για να μη δης άλλο
παιδιά χωρίς πόδια
για να μη δης άλλο
αγγέλους με σπασμένα φτερά.
Το τελευταίο τσιγάρο
απόψε σου δίνω
μ' ένα φιλί
και το εισητήριο του τραίνου
που έχει φύγει.
Το κλάμα των αγγέλων
λιώνει τα όρια
χιλιάδες πεταλούδες
ανέρχονται στο φως.
Πάρε με απ'το χέρι
να βγούμε έξω απ' τον κόσμο,
πες μου ξανά σ' αγαπώ
σε μια περίπτυξη νοός
όπως πριν την απώλεια
του παραδείσου
ΜποΣτοΠελ
KOMATA KAI AΞΙΕΣ
ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ:
Ας μην εθιστούμε στην ιδέα ότι ο Ελληνικός λαός είναι ΑΞΙΟΣ της τύχης του
ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΟΚ:
Όταν ο ΑΝΑΞΙΟΤΑΤΟΣ αμφισβητεί τον ΑΝΑΞΙΟ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ:
Η ΑΞΙΑ ΧΡΗΣΗΣ της αριστεράς φθίνει με γεωμετρική πρόοδο.
Η ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΗ της ΑΞΙΑ δεν διαφαίνεται στον Ορίζοντα.
ΓΙΑ ΤΟ ΛάΟΣ:
Όταν εμπορευόμαστε τις ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΞΙΕΣ αυτές χάνουν κάθε ΑΞΙΑ.
ΓΙΑ ΤΟΝ κ. ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ:
ΑΞΙΟΣ να αγνοηθή
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΗ ΣΑΡΡΗ:
Μην απογοητεύεσαι κούκλα. ΑΞΙΖΕΙ Η ΖΩΖΩ ΟΤΙ ΚΙ ΑΝ ΠΗΣ.
ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑΚΗ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΑΚΗ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ:
Αδέρφια μην χαραμίζετε αυτό για το οποίο είστε ΑΝΑΞΙΟΙ.
Την βαθειά καλοσύνη της ψυχής σας, που πολτοποίησε μια προδιαγεγραμμένη αντιλαϊκή πορεία στην πολτική.
ΑΞΙΩΘΕΙΤΕ τον βαθύ εαυτό σας.
ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗ:
Φίλε Κώστα, αν κατανοήσης την ΑΞΙΑ της ΑΠΑΞΙΩΣΗΣ θα αποκτήσης μεγάλη ΑΞΙΑ.
ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΤΟΡΑ - ΤΟΝ ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟ - ΤΟΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟ:
Τα κάλπικα νομίσματα ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΟΥΤΕ ΤΗΝ ΑΞΙΑ του υλικού που τα αποτελεί.
Κάντε τα πάλι μέταλλο να ευτυχίσετε.
ΓΙΑ ΤΟΝ ΜποΣτοΠελ:
ΕΠΑΞΙΑ ΑΝΑΞΙΟΣ
ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ:
ΕΔΩ ΑΞΙΖΟΥΜΕ δυο μέτρα γης.
ΕΚΕΙ ΑΞΙΖΟΥΜΕ μια καρεκλίτσα στον Παράδεισο.
ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ "ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ" ΕΝΤΟΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΕΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ
Ο αναρτημένος πίνακας τού (ή τής) Zaza Tuschmalischwili αποδίδει νομίζω με χαρακτηριστικό τρόπο τη διαδικασία του παιχνιδιού. (Η αντίστοιχη έκθεση διεξάγεται στήν Γκαλερί "Georgia", Bleibtreustr. 17, 10623 Berlin στο διάστημα 22.9. - 26.10.2007 με τίτλο SPIEL / Παιχνίδι). Ο δημιουργός του πίνακα τον σχολιάζει με τη ρήση του Φρίντριχ Σίλλερ:
"Τό μόνο που κάνει ο άνθρωπος είναι να παίζη. Το παιχνίδι είναι που του προσδίδει την ανθρώπινη ιδιότητα".
Κοιτώντας τον πίνακα παρατηρούμε ότι οι μορφές γύρω από το τραπέζι κοιτάνε αλλού. Συχνά έχουν απολέσει το κεφάλι τους, διαθέτουν όμως μάτια. Εξαίρεση αποτελεί η κεντρική μορφή του συνειδητά και αμετάκλητα παίκτη. Οι παλάμες του βρίσκονται σε πλήρη επαφή με το τερέν και τα τα στοιχία του παιγνίου. Τα δαχτυλά του τεντωμένα παρεμβαίνουν πιέζοντας τα δρώμενα, συνιστώντας κεραίες αμοιβαίας επίδρασης. Το άνω μέρος του κρανίου δεν υπάρχει. Το υπόλοιπο της κεφαλής έχει μετατραπεί σε δοχείο των στοιχίων. Η αντικειμενική τους οντότητα βρίσκεται σε δυναμική αλληλουχία με το υποκειμενικό μίξερ του κρανίου. Τα μάτια του παίχτη, παρόλο που αυτός είναι ο μόνος συνειδητός συμμετέχων, ειναι κλειστά. Η έκφρασή του αποκαλύπτει την πλήρως συγκεντρωμενη συμμετοχή του, αλλά ταυτόχρονα και την ολοκληρωτική του αποστασιόποίηση. Η στάση του είναι τέτοια, που αν έλειπε η αντίδραση του τραπεζιού, ίσως αυτός περιστρφόταν, μετατρέποντας το χώρο σε τουρμπίνα. Τελικά τι συμβαίνει; Σκέφτεται την επόμενη τακτική κίνηση, διαλογίζεται στα όρια της στρατηγικής, ή είναι απλά υπνοτισμένος σκλάβος της διαδικασίας. Θα ισχυριζόμουνα ότι όλα αυτά συμβαίνουν ταυτόχρονα. Ένταση, πάθος, πραγμάτωση, ταύτηση, αμφιβολία, διαφυγή, καταδίκη. Με μια λέξη: Πεπρωμένο. Το ερώτημά του διαχέεται μέσα στο ασθενές φώς που ρίχνουν οι λάμπες σαν φανοί ομίχλης στο βάθος: Υπάρχουν τελικά κερδισμένοι και χαμένοι σ' αυτό το παιχνίδι; Κλειδοκράτωρας της απάντησης του αινίγματος ξεπροβάλει αν και μη εικωνιζόμενος σαν αρχέγονος γκρουπιέρης η Σφίγγα του Οιδήποδα.
Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΛΩΤΙΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Πλωτίνος (205-270 μ.χ.)έχει διακυρίξει πολύ συνεκτικά και ζωτικότατα θέσεις για το παιχνίδι στην πραγματεία του "Περί φύσεως και θεωρίας και του ενός". (Ζητώ συγνώμη από τον επισκέπτη του Blog για την παρούσα τεχνική αδυναμία της σελίδας όσο αφορά το πολυτονικό, ιδαίτερα στην απόδοση κλασσικών κειμένων).
Ο Πλωτίνος θεωρώ ότι χειρίζεται με μεγαλύτερη άνεση από πλευράς ελευθερίας της έκφρασης την πλατωνική μαγιά, γιατί πολλά ταμπού - όπως οι αναφορές που θα μπορούσαν να έλθουν σε συσχετισμό με τα μυστήρια - είχαν ξεπεραστεί την εποχή του. Τα ασφυκτικά γεωγραφικά επικοινωνιακά όρια της πόλης-κράτους, που διευρύνοντο βασικά μόνο από τη σχέση μητρόπολης - αποικιών, ξεπέρασε η αυτοκρατωρία. Είναι γνωστή η ανοχή που καθιέρωσε στη φιλοσοφική και θρησκεφτική έκφραση, σαν φυσικό επακόλουθο της πολυπολιτισμικής τηςβσύστασης, που επέφερε η επέκτασή της. Έτσι κάποια μυνήματα που χρειάζονται αποκωδικοποιήση στο Πλατωνικό Έργο αποδίδονται με φραστική ευκρίνεια (διατηρώντας συχνά το δυσπρόσιτο χαρακτήρα τους, λόγω φιλοσοφικού βάθους) από τους Νεοπλατωνικούς. Ας σημειωθεί εδώ ότι η αυτοκρατωρία συνεπάγεται τον οικουμενισμό. Αυτός αποτελεί το οξυγόνο της και οι Νεοπλατωνικοί δεν άφησαν αναξιποίητη αυτή την επαναλλαμβανόμενη πρόκληση.
Γράφει λοιπόν ο Πλωτίνος στο κεφάλαιο περί Θεωρίας (Εννεάς ΙΙΙ, 8 / 10):
"...ή και ημείς και πάντες όσοι παίζουσι τούτο ποιούσιν ή τούτου γε παόζουν εφιέμενοι. και κινδυνεύει, είτε τις παίς είτε ανήρ παίζει ή σπουδάζει, θεωρίας ένεκεν ο μεν παίζειν, ο δε σπουδάζειν, και αναγκία πάσα εις θεωρίαν σπουδήν έχειν, η μεν αναγκαία και επί πλέον την θεωρίαν έλκουσα προς τα έξω, η δε εκούσιος λεγομένη επ' έλατον μεν, όμως δε και αύτη, εφέσει θεωρίας γινομένη."
Μεταφραζόμενο:
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ
"Τό μόνο που κάνει ο άνθρωπος είναι να παίζη. Το παιχνίδι είναι που του προσδίδει την ανθρώπινη ιδιότητα".
Κοιτώντας τον πίνακα παρατηρούμε ότι οι μορφές γύρω από το τραπέζι κοιτάνε αλλού. Συχνά έχουν απολέσει το κεφάλι τους, διαθέτουν όμως μάτια. Εξαίρεση αποτελεί η κεντρική μορφή του συνειδητά και αμετάκλητα παίκτη. Οι παλάμες του βρίσκονται σε πλήρη επαφή με το τερέν και τα τα στοιχία του παιγνίου. Τα δαχτυλά του τεντωμένα παρεμβαίνουν πιέζοντας τα δρώμενα, συνιστώντας κεραίες αμοιβαίας επίδρασης. Το άνω μέρος του κρανίου δεν υπάρχει. Το υπόλοιπο της κεφαλής έχει μετατραπεί σε δοχείο των στοιχίων. Η αντικειμενική τους οντότητα βρίσκεται σε δυναμική αλληλουχία με το υποκειμενικό μίξερ του κρανίου. Τα μάτια του παίχτη, παρόλο που αυτός είναι ο μόνος συνειδητός συμμετέχων, ειναι κλειστά. Η έκφρασή του αποκαλύπτει την πλήρως συγκεντρωμενη συμμετοχή του, αλλά ταυτόχρονα και την ολοκληρωτική του αποστασιόποίηση. Η στάση του είναι τέτοια, που αν έλειπε η αντίδραση του τραπεζιού, ίσως αυτός περιστρφόταν, μετατρέποντας το χώρο σε τουρμπίνα. Τελικά τι συμβαίνει; Σκέφτεται την επόμενη τακτική κίνηση, διαλογίζεται στα όρια της στρατηγικής, ή είναι απλά υπνοτισμένος σκλάβος της διαδικασίας. Θα ισχυριζόμουνα ότι όλα αυτά συμβαίνουν ταυτόχρονα. Ένταση, πάθος, πραγμάτωση, ταύτηση, αμφιβολία, διαφυγή, καταδίκη. Με μια λέξη: Πεπρωμένο. Το ερώτημά του διαχέεται μέσα στο ασθενές φώς που ρίχνουν οι λάμπες σαν φανοί ομίχλης στο βάθος: Υπάρχουν τελικά κερδισμένοι και χαμένοι σ' αυτό το παιχνίδι; Κλειδοκράτωρας της απάντησης του αινίγματος ξεπροβάλει αν και μη εικωνιζόμενος σαν αρχέγονος γκρουπιέρης η Σφίγγα του Οιδήποδα.
Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΛΩΤΙΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Πλωτίνος (205-270 μ.χ.)έχει διακυρίξει πολύ συνεκτικά και ζωτικότατα θέσεις για το παιχνίδι στην πραγματεία του "Περί φύσεως και θεωρίας και του ενός". (Ζητώ συγνώμη από τον επισκέπτη του Blog για την παρούσα τεχνική αδυναμία της σελίδας όσο αφορά το πολυτονικό, ιδαίτερα στην απόδοση κλασσικών κειμένων).
Ο Πλωτίνος θεωρώ ότι χειρίζεται με μεγαλύτερη άνεση από πλευράς ελευθερίας της έκφρασης την πλατωνική μαγιά, γιατί πολλά ταμπού - όπως οι αναφορές που θα μπορούσαν να έλθουν σε συσχετισμό με τα μυστήρια - είχαν ξεπεραστεί την εποχή του. Τα ασφυκτικά γεωγραφικά επικοινωνιακά όρια της πόλης-κράτους, που διευρύνοντο βασικά μόνο από τη σχέση μητρόπολης - αποικιών, ξεπέρασε η αυτοκρατωρία. Είναι γνωστή η ανοχή που καθιέρωσε στη φιλοσοφική και θρησκεφτική έκφραση, σαν φυσικό επακόλουθο της πολυπολιτισμικής τηςβσύστασης, που επέφερε η επέκτασή της. Έτσι κάποια μυνήματα που χρειάζονται αποκωδικοποιήση στο Πλατωνικό Έργο αποδίδονται με φραστική ευκρίνεια (διατηρώντας συχνά το δυσπρόσιτο χαρακτήρα τους, λόγω φιλοσοφικού βάθους) από τους Νεοπλατωνικούς. Ας σημειωθεί εδώ ότι η αυτοκρατωρία συνεπάγεται τον οικουμενισμό. Αυτός αποτελεί το οξυγόνο της και οι Νεοπλατωνικοί δεν άφησαν αναξιποίητη αυτή την επαναλλαμβανόμενη πρόκληση.
Γράφει λοιπόν ο Πλωτίνος στο κεφάλαιο περί Θεωρίας (Εννεάς ΙΙΙ, 8 / 10):
"...ή και ημείς και πάντες όσοι παίζουσι τούτο ποιούσιν ή τούτου γε παόζουν εφιέμενοι. και κινδυνεύει, είτε τις παίς είτε ανήρ παίζει ή σπουδάζει, θεωρίας ένεκεν ο μεν παίζειν, ο δε σπουδάζειν, και αναγκία πάσα εις θεωρίαν σπουδήν έχειν, η μεν αναγκαία και επί πλέον την θεωρίαν έλκουσα προς τα έξω, η δε εκούσιος λεγομένη επ' έλατον μεν, όμως δε και αύτη, εφέσει θεωρίας γινομένη."
Μεταφραζόμενο:
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)